ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్(Andhra Pradesh) మాజీ ముఖ్యమంత్రి, రాజకీయ చాణక్యుడిగా పేరుగాంచిన నాదెండ్ల భాస్కరరావు (90) బుధవారం కన్నుమూశారు. గత కొంతకాలంగా వయోసంబంధిత అనారోగ్యంతో పోరాడుతున్న ఆయన, హైదరాబాద్‌లోని కాంటినెంటల్ ఆస్పత్రిలో చికిత్స పొందుతూ తుదిశ్వాస విడిచారు. ఆయన మరణంతో తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఒక కీలక రాజకీయ శకం ముగిసినట్లయింది.

 1935లో గుంటూరులో జన్మించిన నాదెండ్ల భాస్కరరావు(Nadendla Bhaskara Rao), వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయినప్పటికీ ప్రవృత్తిరీత్యా రాజకీయాలను శాసించారు. 1978లో రాజకీయ ప్రవేశం చేసిన ఆయన, మర్రి చెన్నారెడ్డి ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. అయితే, ఆయన పేరు చరిత్ర పుటల్లో నిలిచిపోయింది మాత్రం 1983-84 నాటి పరిణామాలతోనే. ఎన్టీఆర్ తెలుగుదేశం పార్టీని స్థాపించినప్పుడు నాదెండ్ల ఆయనకు వెన్నుదన్నుగా నిలిచారు. ఆ పార్టీ అధికారంలోకి రావడంలో ఆయన వ్యూహాలు కీలకంగా పనిచేశాయి.

తెలుగు రాజకీయ చరిత్ర గురించి చర్చ వస్తే నాదెండ్ల భాస్కరరావు పేరు లేకుండా అది పూర్తి కాదు. 1984లో ఎన్టీఆర్(NTR) అమెరికా వెళ్ళిన సమయంలో జరిగిన రాజకీయ తిరుగుబాటు దేశవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. సరిగ్గా 31 రోజుల పాటు ఆయన ముఖ్యమంత్రి పీఠాన్ని అధిష్టించి, రాజకీయాల్లో పెను సంచలనాన్ని సృష్టించారు. ఆ తర్వాతి కాలంలో ఆయన తిరిగి కాంగ్రెస్‌లో చేరి ఎంపీగా సేవలందించినప్పటికీ, '31 రోజుల సీఎం' అన్న ముద్ర ఆయన వ్యక్తిత్వానికి ఒక ప్రత్యేక గుర్తింపును ఇచ్చింది.

నాదెండ్ల భాస్కరరావు రాజకీయ వారసుడిగా ఆయన కుమారుడు నాదెండ్ల మనోహర్(Nadendla Manohar) ప్రస్తుతం ఏపీ రాజకీయాల్లో చక్రం తిప్పుతున్నారు. పవన్ కళ్యాణ్ సారథ్యంలోని జనసేన పార్టీలో కీలక నేతగా, ప్రస్తుత కూటమి ప్రభుత్వంలో మంత్రిగా ఆయన బాధ్యతలు నిర్వహిస్తున్నారు. తన తండ్రి మరణవార్త విన్న మనోహర్‌ను పరామర్శించేందుకు రాజకీయ ప్రముఖులు తరలివస్తున్నారు.

ఆయన మృతి పట్ల ఏపీ(AP) సీఎం, తెలంగాణ సీఎంలతో పాటు రాజకీయ, సినీ రంగానికి చెందిన పలువురు దిగ్గజాలు సంతాపం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఒక సాధారణ న్యాయవాదిగా మొదలై, రాష్ట్రాన్నే శాసించే స్థాయికి ఎదిగిన నాదెండ్ల భాస్కరరావు ప్రస్థానం తెలుగు రాజకీయ చరిత్రలో ఎప్పటికీ ఒక విలక్షణమైన అధ్యాయంగానే మిగిలిపోతుంది.